LED-lərin quruluşu və növləri. LED-lərdə ağ işıq necə alınır
İndiyədək işıq mənbələrinə ümumi baxış etmişdik, indi isə müasir işıqlandırmanın əsasına — LED-lərə keçirik. LED-in necə işlədiyini, praktikada hansı korpusların istifadə olunduğunu və LED-lərdə ağ işığın ilk baxışda düşündüyümüz kimi yaranmamasının səbəbini anlamaq vacibdir.
Mündəricat
- 1. LED-in quruluşu
- 2. LED korpuslarının növləri
- 3. LED-lərin rəngi
- 4. Özünü yoxlama sualları
LED-in quruluşu
LED — elektrik cərəyanı ondan keçərkən işıq şüalandıran yarımkeçirici kristaldır.
Hər bir diod kimi, o da cərəyanı yalnız bir istiqamətdə buraxır. Buna görə enerji mənbəyinə qoşarkən qütblənməni düzgün saxlamaq lazımdır.
Gündəlik danışıqda “LED” deyəndə çox vaxt təkcə kristal yox, artıq hazır komponent nəzərdə tutulur: korpusun içində yerləşdirilmiş kristal və montaj üçün çıxışlar və ya kontakt meydançaları ilə birləşdirilmiş element.
LED korpuslarının növləri
LED korpusları bir neçə əsas tipə bölünür: DIP, SMD və COB.
DIP — platanın deşiklərinə yerləşdirilərək montaj olunan, ştiftli çıxışlara malik klassik LED-lərdir. SMD — səth montajı üçün nəzərdə tutulan LED-lərdir. COB isə bir altlıqda və bir korpusda eyni anda çoxlu kristalın toplandığı variantdır.
LED-lərin rəngi
Kimyəvi tərkibdən asılı olaraq LED kristalları qırmızı, narıncı, sarı, yaşıl və mavi işıq şüalandıra bilər. İnfraqırmızı və ultrabənövşəyi LED-lərə də rast gəlinir.
Sözün birbaşa mənasında ağ işıq verən kristallar mövcud deyil. Ağ işıq başqa üsulla alınır: mavi və ya bənövşəyi kristal götürülür və üzəri lüminoforla örtülür.
Lüminofor mavi şüalanmanın bir hissəsini spektrin sarı və ya narıncı sahəsinə çevirir və nəticədə göz bunu ağ işıq kimi qəbul edir.
Ağ LED-lərin rəng temperaturu lüminofor qatının tərkibindən, rəngindən, sıxlığından və qalınlığından asılıdır. İsti tonlu LED-lərdə lüminofor adətən daha narıncı və daha sıx olur, soyuq tonlularda isə daha limon-sarı və daha şəffaf olur.
Yadda saxlanmalı əsas məqamlar
Özünü yoxlama sualları
1. LED qoşularkən qütblənmə önəmlidirmi?
Cavabı göstər
2. LED lentlərin tərkibində ən çox hansı korpus tipli LED-lərə rast gəlinir?
Cavabı göstər
3. LED-lərdən ağ işıq necə alınır?