Lentə idarəetməsi Dərs 5e

LED lentənin idarə edilməsi. PWM-dimmerlər, kontrollerlər və gücləndiricilər

LED lentənin parlaqlığını və rəngini rahat tənzimləmək olur, amma uyğun dimmer, kontroller və gücləndirici seçmək üçün əvvəlcə iş prinsipini anlamaq vacibdir. Yoxsa “PWM”, “kanal”, “gücləndirici”, “ümumi plus” kimi anlayışlar sadəcə terminlər toplusu kimi görünəcək.

Mündəricat

  1. 1. PWM nədir
  2. 2. Lentənin parlaqlığının idarə edilməsi
  3. 3. PWM-kontrollerlərin növləri və xüsusiyyətləri
  4. 4. Gücləndiricilər
  5. 5. İmpuls tipli qida blokları ilə işləməyin özəllikləri

PWM nədir

PWM — impuls eninin modulyasiyasıdır. Praktikada bu o deməkdir ki, kontroller gərginliyi tədricən azaltmır, əvəzində lentəni çox yüksək sürətlə yandırıb-söndürür.

Hər dövrədə lentə daha uzun müddət “yanılı” qalırsa, daha parlaq görünür. “Sönülü” interval uzandıqca isə işıq zəifləyir. Keçid tezliyi yüksək olduğuna görə göz bunu fasiləsiz işıq kimi qəbul edir.

Məhz buna görə PWM LED lentələrin dimmerlənməsində ən geniş yayılmış üsuldur: sadədir, effektivdir və LED-lər üçün uyğundur.

Lentənin parlaqlığının idarə edilməsi

İstənilən LED lentə dimmerlənə bilər. Parlaqlığı idarə etməyin ən populyar yolu isə PWM-dir.

Kənardan “lentə yarım güclə yanır” kimi görünür, amma əslində o, gücünü yarıya endirmir. Sadəcə “yanır” və “sönür” rejimləri arasında sürətlə keçid edir, orta parlaqlıq isə bu intervalların nisbətindən asılı olur.

Dimmerlənən LED lentənin iş prinsipinin sxemi

Sxemdə görünür ki, parlaqlıq gərginliyin “zəiflədilməsindən” yox, yanma və sönmə vaxtlarının nisbətindən asılıdır.

PWM-kontrollerlərin növləri və xüsusiyyətləri

Təkkanallı PWM-dimmerlər tək rəngli lentələr üçün nəzərdə tutulur. Onlar yalnız parlaqlığı tənzimləyir. İdarəetmə korpus üzərindəki düymələrlə, radio vasitəsilə və ya İK (infraqırmızı) kanal ilə ola bilər.

Çoxrəngli lentələr üçün çoxkanallı kontrollerlər istifadə olunur: MIX üçün ikikanallı, RGB üçün üçkanallı, RGBW üçün isə dördkanallı. Bu qurğular hər kanalı ayrıca idarə edir, nəticədə həm parlaqlıq, həm də ümumi işıq rəngi dəyişdirilə bilir.

Belə kontrollerlərdə bir “ümumi plus” olur, “minuslar” isə kanallar üzrə ayrılır. Buna görə qoşulma məntiqi adi təkkanallı dimmerdən fərqlənir.

Lentənin PWM-kontrollerə qoşulması

Bu sxem tipik qoşulmanı göstərir: qidalanma əvvəlcə kontrollerə verilir, kontroller isə lentənin kanallarını idarə edir.

Dimmer və ya kontroller seçərkən iki əsas göstərici xüsusilə önəmlidir:

İş gərginliyi — adətən 12–24 V. Qurğu yalnız bu gərginlikli zəncirlərdə istifadə oluna bilər.
Maksimal yük cərəyanı — icazə verilən həddi aşan yük qoşularsa, qurğu sıradan çıxa bilər.

Çoxkanallı kontrollerlərdə ümumi cərəyan kanallar arasında bölünür. Məsələn, kontroller üçkanallıdır və 18 A üçün nəzərdə tutulubsa, bu “hər kanal üçün 18 A” demək deyil. Bu, ümumi yükün məhdud olduğunu göstərir və istehsalçı başqa cür qeyd etməyibsə, bir kanal üçün təxmini 6 A-dan çox götürməmək lazımdır.

Gücləndiricilər

Yük çox olduqda və bir kontrollerin cərəyanı artıq çatmadıqda, siqnal gücləndiricilərindən istifadə edilir.

Gücləndirici idarəetməni özü “yaratmır”. O, kontrollerdən və ya dimmerdən gələn siqnalı kopyalayır və onu lentənin öz hissəsinə ötürür.

Sadə desək: əmri kontroller verir, gücləndiricilər isə kontrolleri yükləmədən həmin əmrin böyük uzunluqdakı lentəyə yayılmasına kömək edir.

Gücləndiricilərlə təkkanallı sxem

Burada tək rəngli lentə üçün nümunə göstərilib: bir dimmer parlaqlıq səviyyəsini təyin edir, bir neçə gücləndirici isə eyni siqnalı öz sahələrində təkrarlayır. Hər sahənin ayrıca qida bloku var.

LED lentə üçün gücləndiricilərin təkkanallı qoşulma sxemi

Gücləndiricilərlə çoxkanallı sxem

Bu sxem isə çoxrəngli lentə üçündür. Kontroller eyni anda bir neçə idarəetmə kanalını ötürür, gücləndiricilər də onları RGB və ya digər çoxkanallı lentənin əlavə sahələrində təkrarlayır. Əvvəlki sxemdən əsas fərq ondadır ki, burada təkcə parlaqlıq kanalı yox, bir neçə rəng kanalı birlikdə gücləndirilir.

RGB və digər çoxrəngli lentələr üçün gücləndiricilərin çoxkanallı qoşulma sxemi

PWM-kontrollerlərin impuls tipli qida blokları ilə işləməsinin özəllikləri

Bir qida blokuna bir neçə kontroller və ya gücləndirici qoşmaq olar. Amma bir dimmeri və ya kontrolleri eyni anda bir neçə qida blokundan qidalandırmaq olmaz, çünki impuls qida bloklarının çıxışlarını bir-biri ilə birləşdirmək qadağandır.

Digər bir məqam — dimmerləmə zamanı qida blokundan gələn cırıltı, fit və ya xışıltı səsləri. Bu, nadir hal deyil və PWM-in iş prinsipi ilə bağlıdır.

İmpuls eninin modulyasiyası zamanı yük çox sürətlə qoşulub-ayrılır. Nəticədə qida blokunun transformatorundakı maqnit sahəsi daim dəyişir, sarğılar və nüvə isə mikrohərəkətlər edir. Məhz bu titrəyişlər eşidilən səs yaradır.

Teqlər

#qida_bloklarının_qoşulması #lentənin_dimmerlənməsi #lentənin_qoşulması #dimmerləmə_zamanı_lentə_titrəyir

Özünü yoxlamaq üçün suallar

1. LED lentə üçün müasir dimmerlərdə ən çox istifadə olunan dimmerləmə üsulu hansıdır?

Cavabı göstər
Ən geniş yayılmış üsul — PWM, yəni impuls eninin modulyasiyasıdır.

2. Bizdə 5 m 12 V lentə var, gücü 14,4 Vt/m-dir və 12 A-lıq üçkanallı kontroller mövcuddur. Bütün lentəni bir kanala qoşa bilərikmi?

Cavabı göstər
Bu lentənin cərəyanı: 14,4 × 5 / 12 = 6 A. Kontroller üçkanallıdırsa və ümumi 12 A üç kanal arasında bölünürsə, bir kanal üçün təxminən 4 A icazəlidir. Deməli, bütün bu lentəni bir kanala qoşmaq olmaz.

3. 28,8 Vt/m gücündə 200 m LED lentəni 6 A-lıq bir dimmerlə idarə etmək mümkündürmü?

Cavabı göstər
Xeyr. Belə yük həcmi 6 A-lıq dimmerin imkanlarını dəfələrlə aşır. Belə sistem üçün siqnal mənbəyi kimi kontroller və gücləndiricilər dəsti lazımdır; yük həmin gücləndiricilər vasitəsilə öz qidalanması olan ayrı-ayrı sahələrə bölünməlidir.

Məqalə naviqasiyası