Dimləmə. Dimlənən drayverlər
Dimləmə — işığın parlaqlığını tənzimləməkdir. Qızdırma lampasında bu, adətən, çox sadə alınır. LED işıqlandırıcılarda isə məsələ bir qədər mürəkkəbdir: burada prosesə drayver qoşulur və dimmerlə normal işləyib-işləməyəcəyini məhz o müəyyən edir.
Mündəricat
- 1. LED işıqlandırıcıların dimlənməsinin özəllikləri
- 2. Phase-cut dimmerlərinin növləri
- 3. Özünü yoxlama sualları
Adi dimmer necə işləyir
Dəyişən cərəyan şəbəkəsində işıqlandırmanı dimləməyin ən sadə yolu — TRIAC tipli tiristorlu və ya simistorlu dimmerdir. Ona Phase-cut dimmer də deyilir.
Adətən bu, fırlanan tənzimləyicisi olan bir cihazdır və adi açarın yerinə zəncirə ardıcıl qoşulur. O, gərginliyi “hamar şəkildə dəyişmir”, əslində isə şəbəkə gərginliyinin sinusoidinin bir hissəsini kəsir. Nəticədə yük üzərində orta effektiv gərginlik azalır və işıq daha zəif yanır.
Dimmerin iş qrafiki
LED işıqlandırıcıların dimlənməsinin özəllikləri
Qızdırma lampalarında adətən hər şey problemsiz işləyir: qidalanma müəyyən müddətə kəsilir, orta kvadratik gərginlik azalır, spiral daha az qızır və lampa daha tutqun işıq verir.
LED işıqlandırıcılarda isə vəziyyət fərqlidir, çünki LED-lər drayver vasitəsilə qidalanır. Drayver girişdə nə baş verməsindən asılı olmayaraq LED-lərdə tələb olunan cərəyanı saxlamağa çalışır.
Buna görə də giriş gərginliyi drayver üçün yetərli olduğu müddətdə LED-lər demək olar ki, tam parlaqlıqda yanacaq. Gərginlik drayverin iş həddindən aşağı düşəndə isə işıqlandırıcı sadəcə sönür. Bəzən bu iki rejim arasında qeyri-sabit zona yaranır: drayver dəfələrlə yenidən işə düşməyə cəhd edir və nəticədə güclü titrəmə (flicker) əmələ gəlir.
Buradan əsas nəticə belədir: adi LED işıqlandırıcını avtomatik olaraq dimlənən hesab etmək olmaz. Dimmerin düzgün işləməsi üçün giriş siqnalının formasını tanıya bilən və ona uyğun LED cərəyanını dəyişən drayver lazımdır.
Belə drayver dimlənən və ya Dimmable adlanır. Əgər işıqlandırıcıda zavoddan adi drayver quraşdırılıbsa, onu dimlənən drayverlə əvəz etmək olar, amma yalnız əsas parametrlər üst-üstə düşdükdə.
Dimlənən drayver
Adi drayveri dimlənən drayverlə dəyişərkən mütləq aşağıdakılar uyğun olmalıdır:
Phase-cut dimmerlərinin növləri
Phase-cut dimmerləri əsasən iki tip olur: Front-phase və Reverse-phase.
Front-phase — sinusoidin ön cəbhəsindən kəsmə, Reverse-phase isə arxa cəbhəsindən kəsmə deməkdir.
Qızdırma lampası üçün hər iki variant, adətən, eyni dərəcədə uyğundur. Amma digər yük növlərində artıq seçim önəmlidir: front-phase ənənəvi olaraq induktiv yüklə daha yaxşı işləyir, reverse-phase isə tutumlu (kapasitiv) yüklə. LED drayverlər və elektron PPA-lar məhz bu kateqoriyaya daxildir.
Dimmerlərin iş qrafiki
Yadda saxlamaq vacibdir
Özünü yoxlama sualları
1. Dimləmə nədir?
Cavabı göstər
2. Bütün LED işıqlandırıcıları dimləmək olarmı?
Cavabı göstər
3. Drayveri dimlənən drayverlə əvəz edərkən hansı parametrlər uyğun olmalıdır?